Gökhan SABAH

GEBELİK ŞEKERİ VE ÖNEMİ

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Gökhan SABAH_______AVRUPA CERRAHİ TIP MERKEZİ

17 Mayıs 2018 18:43
A
a
Özellikle son 10 yılda soframıza gelen gıdalardaki kalitesizleşme,sentetikleşme ve endüstriyel katkı maddeleri nedeniyle obezite ve buna bağlı hastalıklar artmıştır.Artan nüfus beraberinde daha fazla gıda üretimini gerekli kılmıştır.
Organik tarım ve hayvancılık talebi karşılamada yetersiz ve daha pahalı olduğu için temel gıda endüstrisinde hormon kullanımı ve genetik oynamalar artmıştır.Amerikada tüketilen besinlerin %80 i genetiği değiştirilmiş gıdalardır,yani GDO’lu besinler.Bu gıdalar kanser,şeker hastalığı ve kalp damar hastalıklarında son 10 yılda patlama şeklinde bir  artışa neden olmuştur.Tabi konu beslenme ve sağlık olduğunda gıda kalitesindeki  düşüşten ve beslenme alışkanlıklarındaki yanlıştan en çok gebeliklerin etkileneceğini tahmin etmek hiç de zor olmaz.Son on yılda obez gebe sayısı 3 kat,gebelik şekeri vakaları 2 kat,çocuklarda otizm,disleksi  gibi zihinsel bozukluklar 4 kat artmıştır.Bu yazımın amacı gebelik şekeri üzerinde daha çok farkındalık yaratmak,özellikle şeker yükleme testleri konusunda yanlış bilgileri ve önyargıları ortadan kaldırmak,bu testlerin önemine vurgu yapmaktır.



GEBELİK ŞEKERİ NEDİR?
Gebelik, bazı hormonların etkisiyle insüline karşı direncin arttığı ve kan şekerinin kolayca yükseldiği bir dönemdir,bu doğal bir durum olup amaç bebeğe kolay glukoz sağlamaktır.Ancak  şeker hastalığı açısından yatkınlığı olan bazı kadınlarda,yani halihazırda insülin direnci olan kadınlarda  gebelik sırasında geçici olarak şeker hastalığı bulguları ortaya çıkar. Bu duruma "gebelik şekeri" veya "gestasyonel diyabet" denilir.Gebelik şekeri olan bir gebede açlık kan şekeri genelde normaldir ancak yemek sonrası veya glukoz alımı sonrası kan şekerinde  anormal derecede bir artış söz konusudur.

AÇISINDAN KİMLER RİSK ALTINDADIR:
*25 yaş üstü gebeler
*Aşırı kilolu gebeler:Özellikle vücut kitle indeksi 30’un üzerinde olanlar
*Ailede şeker hastalığı olanlar:özellikle 50 yaş altı şeker hastalığı olanlar
*Daha önce iri bebek doğurmuşlar(4000 gramdan büyük)
*çoğul(ikiz,üçüz..) gebelik taşıyanlar

GEBELİK ŞEKERİ TEDAVİ EDİLMEDİĞİNDE BEBEĞE  ZARARLARI:
*İri bebek:
Anneden gelen aşırı glukoza bağlı olarak plasenta ve bebek pankresı aşırı insülin üretir.Bu aşırı insülin bebekte aşırı büyüme ve yağlanma yapar.İri bebekler normal doğum sırasında takılma problemleri özellikle omuz takılması yaşayabilir,acil sezaryen ve doğum sırasında ölüm artmıştır.
*Erken doğum ve doğum sonrası solunum sıkıntısı:
Özellikle bebeğin suyunda aşırı artma(polihidroamniyos) ve erken irileşmeye bağlı olarak erken doğum riski artmıştır.Gebelik şekeri Olan annelerin bebeklerinde akciğer gelişimi ortalama iki hafta geri seyreder.Bu yüzden gebelik şekeri olan annelerin bebekleri doğduğunda solunum sıkıntısı yaşaması riski 4 kat artmıştır.
*Anne karnındaki bebekte sıkıntı ve ani ölümler:
Bebeğe gelen aşırı glikoz organ yağlanması,polistemi(kan koyulaşması ve akışkanlığının azalması),kalp kasında kalınlaşma,kanda keton cisimlerinin artması gibi bebeğin dolaşımını bozacak temel sıkıntılara yol açar.Bu sıkıntılar annedeki gebelik şekerinin ağırlığına göre maalesef anne karnında ölümle sonuçlanabilmektedir.
*Doğum sonrası bebekte tehlikeli olabilecek hızlı kan şekeri düşüşleri
*Bebeğin doğumdan sonra çocukluk döneminde yaşayabileceği diğer sıkıntılar:
Artmış obezite riski
Çocuklukta başlayan şeker hastalığı
Artmış yüksek tansyon, otizm ve epilepsi hastalığı

GEBELİK ŞEKERİ TEDAVİ EDİLMEDİĞİNDE ANNEDEKİ ZARARLARI:
*Yüksek tansyon ve preklampsi(gebelik zehirlenmesi):Gebelik şekerinin ağırlğına göre teşhis edilmediğinde  bazen anne ölümüne kadar gidebilecek ağırlıkta olabilir.
*Sezaryen riski  ve buna bağlı gelişebilecelecek diğer sorunlar.
*Aşırı kilo alımı
*Gebelikten sonraki dönemde kalıcı şeker hastalığı

GEBELİK ŞEKERİ TEŞHİSİ NASIL KONUR:
Glükoz yükleme testleri:
Bu testler genellikle gebeliğin 23-28.haftaları arasında yapılır.Ancak daha önce saydığımız risk taşıyan kişilerde gebeliğin erken dönemlerinde veya gebelikten önce de uygulanabilir.
Glukoz yükleme testi, tek veya iki aşamalı olarak uygulanabilir. Her ikisi de geçerli kabul edilmektedir. Tüm testler uygulanırken önce açlık kan şekeri ölçülür. Tek aşamalı testte gebeye 75 gr glukoz içirilir, iki aşamalı testte ise önce 50 gram yükleme testi ile 1.saat kan şekeri ölçülür ve belirli bir sınırı geçenlere daha sonra 100 gram 3 saatlik test uygulanır.
Başta dünya sağlık örgütü ve sağlık bakanlığı olmak üzere dünyadaki ve ülkemizdeki resmi kurumlar ile, endokrinoloji ve kadın doğum uzmanlık derneklerinin hepsi, gebelik şekeri açısından yüksek risk taşıyan gebelere "şeker (glukoz) yükleme testi" yapılmasını önermektedir.
 Dünyada gebelere şeker yükleme testinin yapılmasını önermeyen bir tek uzmanlık kuruluşu yoktur.  Yapılan bu testlerin bebeğe zarar verdiğini, zehirlediğini veya sakatlıklara neden olduğunu gösteren bir tek bilimsel çalışma yoktur. Bazı gebelerde test sırasında meydana gelen kısa süreli bulantı, baygınlık hissi gibi durumların bebeği etkilediğini gösteren hiçbir bilimsel veri yoktur. Testler sırasında gebelere içirilen 50 gram glukoz 200 kalori, 75 gram 300 kalori, 100 gram ise 400 kalori içerir. Bu kalori miktarları günlük yaşamda herhangi bir yemek öğününde aldığımız kalori miktarlarının altındadır.örneğin bir küp şekerde 5 gram glikoz bulunur ,bir şişe kolada 15 küp şeker yani 75 gram glokuz 300 kalori bulunur.ŞU ÖRNEĞE DİKKAT EDELİM:1 dilim baklava ortalama doksan gram olup 70-75 gram glukoz 270-300 kalori içerir.Bir gebenin  tek yiyişte en az 4 dilim baklava  yediğini  düşünürsek bu tek seferde 280-300 gr glukoz yüklemeye denk gelecektir!Bir kase sütlaçta 50-55 gr glukoz bulunur bu yaklaşık 200-220 kaloridir.Bu örneklerden  anlaşılacağı gibi glukoz sentetik bir madde,bir zehir değil tüm gıdalarda bulunan temel bir besin yapıtaşıdır,şeker yükleme testinde kullanılan glukoz ile baklavadaki glukoz aynıdır.100 gram şeker yüklemesindeki glukoz iki dilim baklavadakinden fazla değildir.
Sonuç olarak Gebelik takiplerini yapan hekimlerin, gebelere bu testi yaptırmalarını önermeleri DOĞRU, önermemeleri ise EKSİK bir yaklaşımdır. Testin bebeğe zarar vereceğini ve yapılmamasını söylemek ise tamamen bilim dışı ve YANLIŞ bir tutumdur.Elbetteki, bu testi yaptırıp yaptırmamaya gebeler kendi iradeleriyle karar verecektir. Ancak bu testi yaptıran veya yaptıracak olan gebelerin kendilerini rahat hissetmelerini, bundan dolayı bebeklerinin zarar görmeyeceğini bilmelerini ve glukoz yükleme testinden dolayı endişe duymamalarını tavsiye ederiz.
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

Sultangazi Belediye Başkanı Kim Olmalı?

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat